Ecoloxistas en Acción reclama en Europa soluciones ao problema do lindano

  •  A organización ecoloxista e colectivos afectados de Aragón, Euskadi e Galicia compareceron na Comisión de Peticións do Parlamento Europeo.
  •  O  hexaclorociclohexano (HCH), coñecido comercialmente como ‘lindano’, é unha substancia utilizada como pesticida agrícola e sanitario e prohibida pola UE desde 2008 pola súa toxicidade. A Axencia Internacional de Investigación do Cancro (IARC) considéraa canceríxena en seres humanos. É, ademais, un tóxico persistente, moi volátil e  bioacumulativo que penetra nos seres humanos por inhalación (ao respirar), por vía cutánea (por contacto) e por inxestión (auga ou alimentos contaminados). A pequenos niveis afecta o sistema nervioso, pero se a exposición é prolongada ou reiterada ten efectos no sangue, os órganos e poden producir alteracións hormonais e de reprodución.
  • Anos despois da súa prohibición, o lindano segue presente no medio ambiente, particularmente en chans e ríos, como consecuencia do seu uso histórico como pesticida e do mantemento de chans contaminados polas verteduras incontroladas dos residuos da súa fabricación. Destacan situacións como a de Galiza (O Porriño), Aragón (Sabiñánigo), Euskadi (Bilbao Metropolitano) e Catalunya. Séguese detectando a presenza deste pesticida na maioría das concas  hidrográficas e grandes ríos do Estado español, algunhas delas intercomunitarias (España e Portugal), un feito que Ecoloxistas en Acción puxo de manifesto no seu recente informe ‘ Lindano, presente dun legado tóxico’.

O  lindano afecta ademais a outros 13 países da Unión Europea, tales como Alemaña, Eslovaquia, Francia, Hungría, Italia, Polonia, República Checa e  Rumania, entre outros. É, por tanto, un problema europeo que esixe unha actuación europea, conxunta e coordinada. Ecoloxistas en Acción, xunto a varios colectivos locais afectados de Aragón, Euskadi e Galicia, recorreron ao Parlamento Europeo, a través da Comisión de Peticións, para reclamar solucións a este problema ambiental e de saúde pública. É a cuarta vez que comparecen ante o organismo europeo, a quen solicitou que a petición permaneza aberta, que se programe unha visita por parte das comisarias e os comisarios e que “se controle a acción da Comisión e dos Estados para cumprir estritamente a lexislación vixente”. Así mesmo, pediron fondos para acometer un Plan de Descontaminación Integral.

Na súa comparecencia, os distintos territorios foron debullando os pormenores das zonas afectadas. Así, Carlos Alonso subliñou en Euskadi o encoro de  Oiola, en Barakaldo (Bizkaia), como paradigma da “paradoxo da auga para consumo humana. É dicir, que a normativa europea e española sobre augas para consumo humano permita valores de  HCH- lindano 2,5 veces superiores aos establecidos para a calidade ambiental de augas superficiais. Ese dique almacena augas que se usan para o consumo humano, aínda que desde hai anos tense constancia da presenza de  lindano. Mesmo se detectou esta substancia tóxica na auga xa  potabilizada e consumida pola poboación. Desde 2014, o encoro está desconectado da subministración de auga potable, por precaución. Con todo, o  lindano segue aí. Tamén continúa na madeira de árbores, nas inmediacións de chans contaminados.

Os colectivos afectados de Aragón, por medio de Adolfo Barrena, lembraron a gravidade da situación en  Sabiñanigo, onde persisten máis de 150.000 toneladas de residuos, unha cantidade que lle sitúa “entre os máis graves a nivel mundial”. Ademais, os focos de contaminación verten directamente ao río  Gállego, un dos principais afluentes do Río Ebro, que actúa como distribuidor dos tóxicos ata a súa desembocadura no Delta do mar Mediterráneo, o que supón a afección a unha superficie de 485.000 hectáreas, máis dunha vintena de pobos e máis de 55.000 habitantes.

Pedro Ocampo, pola súa banda, destacou a localidade galega do Porriño, onde existe un ‘parque do  lindano’, un lugar onde, a pesar dos residuos existentes nos terreos, edificáronse vivendas, colexios e varios centros públicos. Esta substancia tóxica tamén está presente nos acuíferos, que acaban por contaminar o Louro, cuxas augas verten ao Miño, río que desemboca no océano Atlántico facendo fronteira natural entre España e Portugal.

Por todo iso, a organización ecoloxista e as plataformas afectadas de Aragón, Euskadi e Galicia reclamaron que a Comisión de Peticións do Parlamento Europeo inste as autoridades de Unión Europea e do Estado español a:

  • Adoptar de forma urxente as medidas necesarias para garantir, por parte das autoridades autonómicas e locais implicadas, o cumprimento íntegro da normativa europea de protección do medio ambiente e saúde pública en relación cos feitos indicados.
  • Incrementar a procura de residuos de  HCH-lindano nas zonas próximas aos leitos e masas de auga, onde se detectan máis elevadas cantidades desta substancia tóxica.
  • Implementar medidas de precaución especiais en relación coas zonas máis afectadas como a prohibición do pastoreo nas zonas contaminadas, limitacións de baño, abeberar e outros usos nas augas afectadas, xestión adecuada de tallas de arboledo ou protocolos de extinción de incendios para prever a posible formación de  fosgeno.
  • Modificar a lexislación de auga de consumo humano co obxectivo de equiparar as normativas e límites de presenza de  HCH-lindano na auga potable aos establecidos nas normas de calidade ambiental (NCA) para augas superficiais.

Por último, solicitaron que unha acción coordinada a nivel europeo, estatal e autonómico para intercambiar coñecementos e actuacións sobre a  remediación destas situacións e a descontaminación de chans e augas. Para iso, propuxeron crear unha mesa ou plataforma de acción institucional e social, que inclúa a participación das autoridades públicas implicadas (europeas, estatais, autonómicas e locais), organizacións da sociedade civil, ecoloxistas e ambientalistas, plataformas de afectados, asociacións e representantes do ámbito técnico-científico. Por último, insistiron na mobilización dos fondos económicos necesarios (europeos, estatais e autonómicos) para abordar un plan de acción integral.

Deixar unha resposta

introduce os teu datos ou preme nunha das iconas:

Logotipo de WordPress.com

Estás a comentar desde a túa conta de WordPress.com. Sair /  Cambiar )

Google photo

Estás a comentar desde a túa conta de Google. Sair /  Cambiar )

Twitter picture

Estás a comentar desde a túa conta de Twitter. Sair /  Cambiar )

Facebook photo

Estás a comentar desde a túa conta de Facebook. Sair /  Cambiar )

Conectando a %s